Curating Reality - Sandberg@Mediafonds 2012

New Tools for Investigative Journalism

De eindprojecten van Sandberg@Mediafonds 2012.

Eindpresentaties @ EYE Amsterdam

07.06.2012 — Fotoverslag - De eindpresentaties van de masterclass Curating Reality Sandberg@Mediafonds in EYE Amsterdam.

Maurits de Bruijn, Juha van ’t Zelfde

Shippr — De verhalende kracht van kale maritieme data; de scheepvaart als digitale bron voor onderzoeksjournalistiek.

De scheepvaart speelt een cruciale rol in de wereldeconomie. Ongeveer 90% van de wereldhandel gaat over zee (bron: IMO). Ondanks dat ons dagelijks leven zo wordt beïnvloed door dit domein lezen we ontzettend weinig over scheepvaart, behalve wanneer er een ramp heeft plaatsgevonden of er piraten opduiken.

Shippr wil hier verandering in brengen. Shippr is een datajournalistiek onderzoek van ontwerper Maurits de Bruijn en curator Juha van ‘t Zelfde, met als doel een openbare, publiek toegankelijke datastore te maken voor maritieme data. Deze data bestaan onder meer uit de locatiegegevens van schepen, de lading, herkomst, reders, bestemming, en omstandigheden als weer, milieu en terrorisme. Welke schepen zijn in de Straat van Hornuz wanneer Iran deze op slot gooit? Wat zijn de gevolgen van piraterij op de scheepvaart? Welke ladingen zijn er het afgelopen kwartaal het meest vervoerd? Shippr wil zowel traditionele journalisten als kunstenaars, ontwerpers en het grote publiek toegang geven tot deze oceaan van data, om nieuwe toepassingen te maken voor betere informatieverstrekking over de scheepvaart. Dit kunnen datavisualisaties zijn voor de krant, een scheepvaartmanagement game voor Facebook, als een Foursquare voor schepen.

Meer informatie over Shippr kunt u vinden op www.shippr.org.

Anja Groten, Geert van de Wetering

Behind the Facades — “Mijn huur is jouw salaris.” De democratisering van informatievoorziening en informatiegaring binnen stedelijke vernieuwing.

“Ik zei tegen hem je moet een keer je bek houden, want mijn huur is jouw salaris.” Inderdaad, de emoties lopen vaak hoog op tijdens het proces van stedelijke vernieuwing. En niet alleen in de Van der Pekbuurt in Amsterdam-Noord, waar de voorzitter van de huurdersvereniging ruimhartig toegeeft dat hij het soms lastig vindt om zijn gevoelens de baas te blijven, immers, hij maakt elke maand geld over aan de cooperatie die zijn woning het liefst wil slopen.

Stedelijke vernieuwing is een proces dat overal ter wereld plaatsvindt. En bijna altijd zijn het dezelfde partijen die tegenover elkaar staan: de bewoners, de projectontwikkelaars en de politiek. In het geval van de Van der Pekbuurt is het vooral cultuur-historische waarde die van groot belang is. De Van der Pekbuurt is vernoemd naar de architect die de wijk ontworpen heeft: Jan-Ernst van der Pek. Van der Pek ontwierp de wijk vanaf 1916 in de geest van een tuindorp, met als doel om Amsterdamse arbeiders die in die tijd veelal in krotten woonden, van goede en goedkope huisvesting te voorzien. In de wijk komen de vooruitstrevende ideeën over architectuur en stedenbouw van Van der Pek en zijn geëmancipeerde vrouw Louise Went op treffende wijze tot uitdrukking.

Moet deze wijk inderdaad gesloopt worden? En op basis van welke gegevens komt men tot die conclusie? In het kader van de masterclass mediafonds@sandberg introduceren wij “De Buurtinspector”. De Buurtinspector is een smartphone en online applicatie waarmee we de informatievoorziening en informatiegaring binnen stedelijke vernieuwing willen democratiseren.

Kijk mee achter de façade...

Shuchen Tan, Rogier Klomp

Powermapping — De onthullende betekenis van nieuwe bronnen als datajournalistiek, crowdsourcing en social media voor onderzoeksjournalisten die de handelwijzen van Nederlandse multinationals willen blootleggen.

Wat kunnen nieuwe bronnen als datajournalistiek, crowdsourcing en social media betekenen voor onderzoeksjournalisten die de handelswijzen van Nederlandse multinationals willen blootleggen?

Hoe doen Philips, Shell en Unilever precies zaken in het buitenland? Nederlandse multinationals zijn vaak actief in delen van de wereld waar het ingewikkeld opereren is. Voor hun toekomstige business moeten ze deel worden van het veranderlijke geopolitieke spel, niet zelden met onbetrouwbare regeringsleiders. Intensieve contacten tussen deze bedrijven en de Nederlandse ministeries van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken liggen dan ook voor de hand.

Televisiemakers van VPRO Tegenlicht en animatiestudio Klomp TV bundelden de krachten en creërden een powermap. De powermap is een interactieve webkaart annex app die in beeld en in kaart brengt hoe en in welk krachtenveld de multinationals opereren. Als journalist kom je niet gemakkelijk aan informatie over de handelswijze van multinationals. Via de traditionele onderzoeksjournalistieke weg is het moeilijk binnenkomen. Daarom kiezen wij voor meer onconventionele middelen, zoals social media en whistleblower websites.

Social media maken het voor ons mogelijk de PR-managers te omzeilen en direct door te dringen tot de werkvloer. Whisteblower Websites (zoals WikiLeaks) laten ons meelezen in eerder goed verborgen gehouden correspondentie. CV-sites (zoals LinkedIn) verschaffen een schat aan persoonsinformatie. En ook geografische en logistieke informatie zijn online te vinden. In deze overvloed van digitale informatie biedt de powermap een overzicht. Het combineert de verschillende datastromen. De gebruiker kan zo verbanden gaan leggen, curieuze combinaties ontdekken of interessante personen vinden. Gebruikers kunnen informatie toevoegen en met elkaar delen. Het vormt een online dossier voor journalisten, maar het kan ook een platform zijn voor klokkenluiders. De powermap biedt een journalistieke tool om internationaal zakendoen op menselijk niveau te ontleden.

Femke Herregraven (m.m.v. Siem Eikelenboom, Gaby de Groot)

Taxodus — Ongeveer 50% van de wereldhandel stroomt door belastingparadijzen en 83 van de 100 grootste multinationals zijn in Nederland gevestigd vanwege fiscale redenen. Geldstromen zoeken de weg van de minste weerstand – maar wat zijn die wegen anno 2012?

Bij belastingparadijzen denken we vaak aan landen met bankgeheim waar beroemdheden maffiosi hun geld parkeren. Britse onderzoeksjournalist Nicholas Shaxson heeft met zijn recente boek Treasure Islands echter aangetoond dat dit offshore systeem geen ‘exotic sideshow’ maar juist de kern is van onze globale economie. Het zijn de rijke OESO landen zoals de VS, het Verenigd Koninkrijk, Luxemburg, Ierland en Nederland die de grootste spelers zijn in dit offshore systeem – zij bieden multinationals tal van mogelijkheden om te ontsnappen aan financiële regulering in eigen land.

Toch is omvang en impact van dit offshore systeem lange tijd onder de radar gebleven. Ten eerste omdat er veel discussie is over de term ‘belastingparadijs’ die politiek erg gevoelig ligt. Ten tweede omdat we slechts alleen momentopnames van het offshore systeem zien, er is nauwelijks inzicht in haar huidige geografie.

Taxodus is een online game dat hier verandering in probeert te brengen. Op basis van de bestaande data zoals belastingverdragen en belastingregelingen tussen landen is een strategisch landschap ontworpen. Spelers kiezen een multinational of bank namens wie zij zo veel mogelijk belasting pogen te ontwijken. Door wereldwijd brievenbusfirma’s op te zetten, zaken te doen met banken en te lobbyen bij politici, legt de speler de mogelijkheden bloot om te ontsnappen aan financiële regulering. Aan het einde van iedere game wordt de gespeelde belastingroute als jaarverslag geupload naar de Taxodus database. Enerzijds fungeert deze database als scorebord voor welke speler het meeste belasting heeft ontdoken, anderzijds als publieke database van potentiële belastingroutes per multinational. Vanuit daar kan bijvoorbeeld een journalist onderzoeken en verifiëren welke routes aannemelijk zijn en welke niet.

Het ontwijken van belasting is geen uitzondering maar de norm. Het heeft een machtig economisch schaduwsysteem gecreëerd dat Shaxson omschijft als “the secret underpinnning for the political and financial power of Wall street today”. Het doel van Taxodus is door middel van crowd-sourcing dit verborgen offshore systeem te simuleren en daarmee een publiek gezicht te geven.

Lina Issa

(An)other Body — Hoe pellen we ons een weg door de fragmentarische waarneming van de gruwelijke werkelijkheid? Een verlichtende blik op hoe we ons verhouden tot de representatie of non-representatie van dode lichamen in de media.

Beelden van dode lichamen. Lelijke beelden. Beelden die vicieus, gemeen, defect, ongepast, gevaarlijk, immoreel en veelal gewelddadig zijn. Maar bovenal beelden die worden geproduceerd. De stroom van deze beelden, die (doen alsof ze) alles onthullen, ontnemen ons het moment van reflectie.

Hoe gaan we om met de representatie of non-representatie van deze dode lichamen? Waarom kunnen we hier nog geen oplossing voor vinden? (An)other Body bevraagt de mogelijkheid en de onmogelijkheid om dit geweld en de pijn te kunnen representeren. Het zoekt vooral naar een manier hoe wij ons tot die beelden kunnen verhouden.

Hiervoor wordt een speciale media tool ontwikkeld welke de beelden bevrijdt van hun beperkte fragmentarische waarneming van de werkelijkheid. Het schept daarmee ruimte voor verbeelding bij de toeschouwer.

Tevens wordt een theatervoorstelling ontwikkeld welke noodzakelijk is om het achterliggende onderzoek doorlopend verder te verdiepen. Hier worden 20 toeschouwers live via internet in contact gebracht met 20 toeschouwers in een (voormalig) conflictgebied. De ontmoeting ontvouwt zich tussen het persoonlijke en universele, tussen het kijken en beleven, tussen afstand en empathie.

De (An)other Body media tool zal niet alleen het verhaal achter het maken, publiceren en ontvangen van deze beelden vertellen, maar geeft een visuele invulling aan het grijze gebied tussen ons als toeschouwers en het beeld van een dood en/of verminkt lichaam. Dit grijze gebied werkt immers als een vertraging tussen het bekijken en ontwijken van deze ‘ongepaste’ beelden.

De tool begint door het beeld met een zwarte laag te bedekken. De gebruiker van de tool kan middels een mobiele app of website door lagen van het beeld pellen en zo de informatie en verhalen onthullen tot daar waar men zelf voor kiest.

Door dit proces van pellen kunnen de beelden hun politieke inslag niet verliezen en zelfs hun intrinsieke kracht om te beroeren herwinnen. En hopelijk krijgt het gefotografeerde dode lichaam zijn humaniteit en uniciteit terug.

Met behulp van theatrale middelen, geluid, beeld en instructies, die op de gedeelde ruimte van het scherm verschijnen, het gesprek (de ontmoeting) ontvouwt zich en verschuift zich tussen het persoonlijke en universele, tussen het kijken en beleven, tussen afstand en empathie.

Katelijne Schrama

Waarom Kijken — Waarom kijken, lezen en luisteren we naar de ellende van anderen? Waarom kijken we soms weg? Een interactieve uitnodiging tot nadenken over de grenzen van wat we wel of niet willen zien.

Het is een paradox dat enerzijds de mens behoefte heeft om enge verhalen en films te zien over bijvoorbeeld geesten, oorlogen, psychopaten en dat men anderzijds bij werkelijke gruwelen weg kijkt. Of dat we echt kunnen huilen om de gevechten in Syrië als we een gruwelijk verhaal lezen, maar dat we het een half uur later zijn vergeten. Waarom kijken, lezen en luisteren we naar de ellende van anderen? Waarom kijken we soms weg?

De overweldigende beeldenstroom die ons via de media bereikt toont steeds meer gruwelen. Dit omdat elke amateur met een telefoon zijn beelden via internet wereldkundig kan maken. Toch willen de meeste mensen die beelden liever niet zien.

In een interactieve documentaire wordt de kijker uitgenodigd om na te denken over de grenzen van wat hij wil zien. Waarin de ruimte wordt genomen om uit te leggen hoe wij gewend zijn via de media doden meestal (niet) te zien.

Coralie Vogelaar, Valérie Schuit

Peilen doe je zo — Een visueel onderzoek naar de werkelijkheid achter opiniepeilingen & het alternatieve peilen; transparant, destabiliserend en spic en span.

In januari 2012 was er een week dat Emile Roemer regeerde.
In maart kreeg Wilders een 3 van de Nederlanders.
Tijdens het Catshuisoverleg hoopte 51% van de Nederlanders dat ze er uit kwamen.
Nadat het overleg geklapt was, nam 61% van Nederland dit de politiek kwalijk.
Er is uitgezocht dat allochtonen vaker met meer water douchen.
63% van de Nederlanders meent dat in onze maatschappij gebrek is aan echt onderling contact. Negen op de tien voelt zich wel eens somber.

Herkent u zichzelf ook nooit in de peilingen?
Heeft u ook weleens zin om helemaal niks te antwoorden?
Bij Bureau Peilendoejezo.nl nemen we de nederlandse bevolking serieus. In al haar onnavolgbaarheid. We willen graag de wereld in haar complexiteit omarmen. Wij bieden een alternatieve benadering in het opinieonderzoek met ons spic en span panel; een zorgvuldig geselecteerde groep uit alle lagen van de bevolking. Hierin zijn we, in tegenstelling tot onze concurrenten, volledig transparant.

Bij Bureau Peilendoejezo.nl berichten wij over de zin en onzin van peilingen en opinieonderzoek. We delen met u ons onderzoek naar hoe de meningenmachine functioneert in tijden van verkiezingen. We volgen hoe de losers en winners zich in de verkiezingshype al dan niet staande weten te houden. We destabiliseren het opiniewezen door te analyseren hoe het zit met de representativiteit, de self fulfilling en self denying prophecies, de steekproef grootte, de cognitieve vertekening, het effect van zelfselectie, het niveau van generalisaties, de betekenis van mixed- mode onderzoek. Want hoe betrouwbaar vindt Nederland Maurice de Hond eigenlijk?

Vinca Kruk, Jonas Staal, Daniel van der Velden (m.m.v. Brenno de Winter)

0. — Nulpunt: nieuw sociaal platform dwingt overheid tot permanent lekken.

“0.” (Nulpunt) is een online platform dat een kruising vormt tussen sociale media en Wikileaks. Het maakt gebruik van de door GroenLinks voorgestelde, vernieuwde Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB), die de Nederlandse overheid zal verplichten haar documenten permanent publiek te maken, wat in de huidige versie van die wet niet het geval is.

Met behulp van deze nieuwe WOB verplicht 0. de overheid al haar documenten permanent te publiceren in een publiek toegankelijke database. Burgers kunnen een (anoniem) profiel aanmaken op 0. en aangeven wat de onderwerpen of bestuurlijke organen zijn die hen interesseren. Vanaf dat moment ‘lekt’ de overheid permanent alle desbetreffende documenten in de inbox die de gebruiker op 0. heeft aangemaakt. De gebruiker kan documenten openen, met een marker delen eruit highlighten, deze van commentaar voorzien, en citaten en commentaren delen met andere gebruikers. Tevens is in elk document zichtbaar wat andere gebruikers aan commentaren hebben toegevoegd. Gebruikers kunnen met de ‘Amplify’- functie het document over Internet verspreiden via reguliere en alternatieve sociale media.

0. vormt een ambitieuze verruiming van de publieke sfeer. 0. is, als kruising tussen een onderzoeksbureau en een discussieplatform, een nieuw instrument waarmee burgers hun overheid kunnen controleren en vormgeven; een digitaal parlement. 0. schept de voorwaarden voor een actieve burgermacht, die de principes van democratisering door permanente openbaarheid tot het centrum van het publieke debat wil maken. 0. streeft naar een democratie zonder geheimen.

Nulpunt.nu

Het verslag van de workshop Sandberg@Mediafonds 2012.

Masterclass_05 @ Mediafonds | Gasten: Amy Nutt

19/20.04.2012 Het riep een kleine discussie op over de noodzakelijkheid en het effect van enige Amerikaans getint drama binnen documentaires...

Vandaag kregen de deelnemers de kans om een beetje te oefenen met het vertellen over en presenteren van het project waar zij aan werken. De dag vond plaats op het Mediafonds, waar ook andere deelnemers van andere masterclasses aan het werk waren. De dag werd geopend en afgesloten temidden van deze grote groep mensen, (journalisten, eindredacteuren, radiomakers, etc.). Maar speciaal voor de deelnemers van de masterclass Curating Reality was er een ontmoeting met de Amerikaanse Pullitzer Prize winnares Amy Nutt georganiseerd. Na een introductierondje langs de grote ronde tafel deelde zij aan iedereen een dvd uit waarop de documentaire "The wreck of the Lady Mary"te zien is, het onderzoek waar zij de belangrijke journalistieke prijs mee won. De deelnemers verzochten de film ter plekke te bekijken, wat daarna gebeurde.

Het riep een kleine discussie op over de noodzakelijkheid en het effect van enige (Amerikaans getinte) drama binnen de documentaire en documentaires in het algemeen. Verder vertelde Amy Nutt over hoe het onderzoek in zijn werk ging en de film tot stand kwam.

Daarna was het de beurt aan de deelnemers om per groep te presenteren hoe ze er op dat moment voor stonden. Amy Nutt gaf feedback, en het was een goede test om te kijken hoe een buitenstaander op het project maar ook de wijze van presentatie reageerde.

Op 20 april volgden de deelnemers de conferentie voor verhalende journalistiek bij de HKU in Utrecht.

Verslag door Aniek Bleijenberg

Masterclass_04 @ Sandberg Instituut | Gasten: Digna Sinke, Willem de Ridder, Richard vd Laken

29.03.2012 We zullen keuzes moeten maken in het oneindige, zodat we er een vorm aan kunnen geven. Zodat we kunnen verdwalen in een eigen gekozen bos....

Deze dag had het doel om een manier te zoeken om aan de inhoud van het project een vorm van vertellen te geven. Hoe moet het eindproduct worden ervaren door de toeschouwer? Verschillende gasten gaven hun ervaringen en werk bloot.

Buiten dat ontstond er een hevige discussie over het ontwerpen voor een politieke partij. In hoeverre steun je de partij in kwestie, rekening houdend met het feit dat je (deels) niet achter de ideeen van deze partij staat?

Allereerst kwam Digna Sinke, filmmaakster, aan het woord. In haar oeuvre wisselen speelfilms zich af met documentaires. In het jaar 2000 was zij zelf ook deelnemer van een Sandberg@Mediafonds masterclass. Ze toont de website die dankzij deze masterclass ontwikkeld is. Het is een soort interactieve atlas is van een klein eilandje in het Haringvliet. Een hele berg informatie is er te vinden. Twaalf jaar later heeft de hoeveelheid aan informatie op het web zich ontwikkeld tot iets wat bijna oneindig lijkt. Dit toont volgens haar ook de behoefte van de mens om die informatie te krijgen. En hoe moeten we er mee om gaan? We zullen keuzes moeten maken in het oneindige, zodat we er een vorm aan kunnen geven. Zodat we kunnen verdwalen in een eigen gekozen bos.

Ze laat een fragment uit een van haar films zien, Niets voor de eeuwigheid (1990). Waarin ze laat zien dat iedere dag dingen een klein beetje veranderen, niets is voor altijd. Ze toont eigenlijk haar zoektocht naar een manier waarop ze haar verhaal het beste kan vertellen: en dat uit zich ergens op een grensvlak tussen speelfilms en documentaires.

Willem de Ridder is radiomaker, verhalenverteller, tijdschriftenmaker, internationaal bekend Fluxus kunstenaar. Hij toonde de kunst van het verhalen vertellen via een logische weg: door ze te vertellen. Hij vertelde over zijn leven en ontwikkeling als kunstenaar. Maar ook over het vertellen zelf, en wat verhalen vertellen voor een kunstenaar betekend.

Heel lang geleden konden verhalen alleen verteld worden doormiddel van het praten en beelden die gemaakt konden worden. Verhalen werden steeds herhaald, want dat wil de mens: herhaling. De zon gaat op, gaat weer onder en komt weer op. Tot het schrift kwam. Toen gingen we volgens Willem de Ridder lineair denken. Eenmaal geschreven was er een begin en een eind. Er kwamen wetten. Uiteindelijk sloeg alles door: er kwam fotografie, er kwam film, er kwamen strips.

Maar: denken is aangeleerd. Je wordt geboren met gevoel, waar je vanaf je geboorte naar luistert. Maar toen leerde je denken: elk gevoel krijgt een naam. Die naam zit vervolgens vast: er ontstaat een blokkade. Kunstenaars zouden moeten leren weer naar het gevoel te luisteren, buiten het lineaire denken te gaan.

Met de komt van sociale media begint volgens hem de hele mentaliteit weer te veranderen. Er is geen grens meer tussen de artiest (de verteller) en zijn publiek: iedereen hoort erbij. En daar komt een boodschap bij: het is niet belangrijk wat anderen over jou denken: maar wat jij over anderen denkt.

Richard van der Laken, mede eigenaar van de Designpolitie, presenteerde een aantal van zijn projecten. Als eerste liet hij het project WKAmsterdam zien. Amsterdam is een stad vol mensen met een verschillende nationaliteit. Deze nationaliteiten nemen het tegen elkaar op bij het toernooi WKAmsterdam. Bij de campagne die de Designpolitie heeft ontworpen heeft Job Cohen een belangrijke rol gespeeld door te participeren in een sterke Viral.

De Designpolitie heeft de designconferentie 'What design can do' geinitieerd. Deze internationaal gerenommeerde conferentie zet zich af tegen de vele negativiteit die in de wereld te vinden is. 'What design can do' wil juist een positief toekomstverhaal schetsen. Wat deze conferentie uniek maakt is dat het in tegenstelling tot vele andere design evenementen in Nederland, zich niet vastpint op een specifieke discipline. Mode, Product ontwerp, Grafisch ontwerp en Architectuur komen ruimschoots aan bod.

Richard betoogd dat er drie groepen zijn in het Designproces. 'The ego', 'The user' en 'The client'. Van deze groepen is 'The client' eigenlijk de belangrijkste aangezien een ontwerp altijd de gebruiker moet bedienen. Dat is precies de reden waarom 'What design can do' de gebruiker centraal stelt.

Een ander en zeer succesvol project van de Designpolitie zijn de Gorilla illustraties. Tijdens de Golfoorlog benaderde de Volkskrant de Designpolitie om hier een grafisch krachtig beeld over te maken. Deze publicatie groeide uit tot een vaste kleine rubriek op de cover van de Volkskrant. Zes dagen per week maakte de Designpolitie hiervoor een illustratie op basis van de actualiteit. Op de website is intussen een rijk archief ontstaan. Ook zijn de Gorilla's gepubliceerd in boeken, op t-shirts en ze zijn diverse malen geexposeerd.

Tot slot presenteerde Richard van der Laken een project die binnen de groep van de Masterclass tot flinke discussie zou leiden. De Designpolitie is namelijk door zowel GroenLinks als de VVD gevraagd om de huisstijl te innoveren om zo effectiever campagne te kunnen voeren. Het ontwerp voor GroenLinks is gestrand in de bureaucratische rompslomp binnen de partij. Het voorstel voor de VVD werd binnen de partij echter omarmt en de krachtige posters met de slogans waren tijdens de tweede kamer verkiezingen van 2010 door het hele land te zien. De VVD heeft de verkiezingen gewonnen en heeft met het CDA een kabinet gevormd met de gedoogsteun van de PVV. Sinds lange tijd voert Nederland een liberale koers.

In de groep van de Masterclass werd er gediscussieerd over de verantwoordelijkheid van de ontwerper. Hoever reikt deze verantwoordelijkheid? Richard van der Laken betoogt dat elke politieke partij op een heldere manier zijn boodschap naar buiten moet kunnen brengen. Sommige leden van de Masterclass vonden dat met het maken van een ontwerp voor een politieke partij en daarmee bijdragen aan een eventuele winst, niet valt te ontkennen dat de ontwerper daarmee instemt met de standpunten van de partij. Andere leden van de masterclass vonden dat de waarheid ergens in het midden lag. Je zou kunnen zeggen dat Richard van der Laken de standpunten van de VVD dus niet pertinent afwijst. Hetzelfde geld voor de standpunten voor GroenLinks.

Verslag door Ruiter Janssen en Aniek Bleijenberg.

Masterclass_03 @ IDFA | Gasten: Henk van Ess, Paul Myers

08/09.03.2012 De taal van een vraag (dus de vraag die je aan google stelt) is niet de taal van het antwoord: denk daarom als het antwoord...

Donderdag 8 en vrijdag 9 maart vond de masterclass plaats bij het IDFA. Donderdag was een dag vol presentaties, uitleg en voer tot nadenken. Vrijdag kon hierdoor volledig besteed worden aan individuele gesprekken.

Zoek je iets via het internet dan is de neiging best groot om snel op te geven. Maar "ik kan het niet vinden" zou je niet snel horen uit de monden van de Britse internet research specialist Paul Myers en onderzoeksjournalist en internet deskundige Henk van Ess. Zij namen beurtelings het woord over, waarbij ze een grote hoeveelheid tips blootgaven over het optimaal gebruiken van het internet in je onderzoek.

En dat begint bij de meest simpele dingen: bijvoorbeeld het juist formuleren van je zoekterm in google. Zoek je een interview met iemand: typ dan niet het woord interview (want dat is een woord dat in een interview juist niet wordt gebruikt). Zoek eerder op: "Naam persoon" + "I" + "Says". De taal van een vraag (dus de vraag die je aan google stelt) is niet de taal van het antwoord: denk daarom als het antwoord.

Paul Myers laat zien dat het slim omgaan met Facebook ook goed kan helpen bij je onderzoek. Zo maakt www.listorious.com het mogelijk om te zoeken in lijsten op Twitter. Op www.ifttt.com kan je verschillende sociale mediums op een handige manier combineren en www.gbimg.org kan ons alles vertellen over elke afbeelding die er maar te vinden is op het web: van het tijdstip van de foto tot de gebruikte camera. Soms is het zelfs mogelijk om de lokatie van de foto te achterhalen. Het enige wat je nodig hebt is de url. Ook heb je Tineye, een reverse image search tool, Social Mention waarmee je kunt zoeken binnen een gekozen medium, Peerindex.com, waarmee je de bronnen kunt zoeken waarover iemand twittert.

Verslag door Aniek Bleijenberg.

Masterclass_02 @ Sandberg Instituut | Gasten: Jonathan Puckey, Dimitri Nieuwenhuizen

24.02.2012 Het letterlijk schrapen van tekst- en beeldmateriaal van het net...

De dag begon met lezingen van de gast- sprekers Jonathan Puckey, Dimitri Nieuwenhuizen namens LUSTlab en Martijn de Waal. Als eerste presenteerden Dimitri Nieuwenhuizen en Jonathan Puckey beurtelings op twee schermen een aantal van hun projecten. De twee sprekers reageerden op elkaar doormiddel van keuze van projecten en het opzoeken van ondersteunende visuals. Zo ontstond er een mooie wisselwerking. Wat de projecten met elkaar gemeen hadden was dat ze gebruik maakten van het 'scrapen' van het internet. Het letterlijk schrapen van tekst- en beeldmateriaal van het net. Vervolgens bouwen LUSTlab en Jonathan Puckey zelf een interface waar deze data opnieuw op een specifieke manier wordt geordend. Door deze nieuwe ordening kan men tot nieuwe inzichten komen.

Jonathan Puckey heeft bijvoorbeeld een krant gemaakt waarin is gevisualiseerd hoe de BBC op hun website constant hun content op de website aanpassen. Met als doel het nieuws te corrigeren of nog smeuiger maken.

LUSTlab liet onder andere een digitale wereldkaart zien die was opgebouwd uit nieuwsberichten van Googlenews. Deze berichten werden beoordeeld als positief, negatief of neutraal. Zo wordt zichtbaar dat Google behoorlijk subjectief het globale nieuws weergeeft.

Martijn de Waal liet projecten zien die gingen over verhalen vertellen doormiddel van een interactieve applicatie. Deze voorbeelden hebben stuk voor stuk interessante en innovatie elementen. Uiteraard is er per project ook wel iets op aan te merken. Het was goed voer voor een discussie binnen de groep.

Na de lunch gingen de teams met hun project aan de slag. Er wordt gebrainstormd en de bestaande ideeen werden verder uitgewerkt.

Verslag door Ruiter Janssen.

Masterclass_01 @ Sandberg Instituut | Gasten: Ian Ginn, Tijmen Wisman

23.02.2012 Op deze manier wordt iedereen preventief als verdachte geregistreerd in het juridisch register....

Ian Ginn vindt het leren en kennis delen deel maken uit de belangrijkste dingen in het leven. Zijn presentatie bestond dan ook uit een hoop 'key learnings' die hij noemde. Hij vertelt over het produceren van live events ("making a film means 1 crisis a day, production means 5 a day") en hoe je deze aantrekkelijk kunt maken ("use guerilla tactics to attract attention, talk with your audience").

Tijmen Wismanvertelde over het internet van dingen (van het 'internet of things'), wat gaat over machines die met elkaar kunnen communiceren zonder tussenkomt van mensen. Bijvoorbeeld de communicatie tussen de chip in je ov chipkaart en het apparaat waar deze contact mee maakt. Deze manier van communicatie kan ons leven nu, en in de toekomst nog meer, op verschillende manieren beinvloeden. Dit kan een praktisch en vriendelijk karakter hebben; bijvoorbeeld dat je onderweg naar huis in de bus even op je iPhone opzoekt wat voor eten er in de koelkast ligt (elk product bevat dan een chip) en of je daarmee genoeg eten in huis hebt. Maar het kan ook over, voor sommigen, wat meer zorgwekkende dingen gaan; bijvoorbeeld de verplichte vingerafdruk die in een database wordt geplaatst na het aanvragen van een nieuw paspoort. Op deze manier wordt iedereen preventief als verdachte geregistreerd in het juridisch register. Waar liggen de grenzen? En wat betekent privacy in de openbare ruimte? Wat betekent open data eigenlijk? Deelnemers van de masterclass hadden hier verschillende reacties op.

Verslag door Aniek Bleijenberg.

Index of /curatingreality.nl/6_Cables/

Net gelekt: / Just leaked cables:

Het verslag van de workshop Sandberg@Mediafonds 2012.

Index of /curatingreality.nl/6_Cabl​es/

Net gelekt: / Just leaked cables:

Het verslag van de workshop Sandberg@Mediafonds 2012.

Index of /curatingreality.nl/6_Cables/